door moniquedbos
•
4 maart 2025
Inleiding: Je besluit om gezonder te gaan eten. Je hebt een plan. Je bent er helemaal klaar voor. Maar nog voordat je bent begonnen, gebeurt er iets geks: je hebt ineens méér trek dan normaal, je wil snacks inslaan, je lichaam lijkt meer om eten te roepen dan normaal. Herkenbaar? Dit is je hamsterbrein aan het werk. Het oeroude deel van je hersenen dat reageert alsof er een voedselcrisis op komst is. Maar waarom gebeurt dit? En hoe kun je het kalmeren? Laten we duiken in de wetenschap achter dit fenomeen, en vooral: hoe je hiermee omgaat. π§ Wat is het hamsterbrein? Het hamsterbrein, oftewel het limbisch systeem, is het primitieve deel van je hersenen dat gericht is op overleven . Het denkt niet rationeel, het reageert puur instinctief. Alles wat lijkt op schaarste of verandering in voedselinname wordt direct geregistreerd als een dreiging . En wat doet een hamster als er dreiging is? Juist: hamsteren! In jouw geval betekent dit: Meer honger en cravings De drang om extra veel te eten ‘voor het geval dat’ Angst dat je niet genoeg krijgt Weerstand tegen de verandering Dit gebeurt niet omdat je geen discipline hebt of omdat je dieetgedachten ‘zwak’ zijn. Dit is pure biologie. Dit is ook de reden waarom je, als je (alweer) een nieuw dieet start, je dit vaak nog geen dag volhoudt. π₯ Maar waarom schiet je lichaam in paniek (zelfs als je nog niet bent begonnen)? Misschien ben je nog niet eens begonnen met je nieuwe eetpatroon. Je bent alleen aan het nadenken over hoe je het gaat aanpakken. En tóch voelt je lichaam al stress. Hoe kan dat? Dit komt door een samenspel van het hamsterbrein en je endocannabinoïde systeem (ECS) . Het ECS scant continu op energiezekerheid Het ECS is een biologisch netwerk dat o.a. je eetlust, energieopslag en vetverbranding regelt. Zodra het opmerkt dat er een verandering aankomt, triggert het een hongerreactie. Zelfs als je alleen nog maar denkt aan een nieuw dieet! Je brein herkent een ‘schaarste-patroon’ Heb je eerder diëten gevolgd met calorierestrictie? Dan herinnert je brein zich dat. Het denkt: "Oh nee, we gaan weer minder eten!" en triggert een voedselinname-boost als preventieve maatregel. Stress versterkt het effect Het idee van ‘moeten veranderen’ activeert het sympathische zenuwstelsel (vecht/vlucht modus). Dit maakt het hamsterbrein extra gevoelig voor signalen van schaarste. Je hebt eerdere ‘mislukkingen’ opgeslagen Als eerdere pogingen om je eetpatroon te veranderen moeilijk waren, reageert je brein met angst. Je krijgt automatisch weerstand, zelfs als je rationeel weet dat deze verandering goed voor je is. π Hoe kalmeer je je hamsterbrein en ECS? Gelukkig kun je dit proces omdraaien. Hier zijn een paar krachtige strategieën: Focus op overvloed in plaats van schaarste Zeg niet: "Ik ga stoppen met X", maar: "Ik ga mijn lichaam voeden met Y". Dit shift je brein van tekort naar versterking. Kalmeer je zenuwstelsel vóór je begint Doe dagelijks ademhalingsoefeningen of stimuleer je nervus vagus (bijv. koud douchen, neuriën, of wandelen). Dit geeft je brein het signaal: "We zijn veilig." Maak mini-aanpassingen in plaats van een drastische switch Begin met één kleine aanpassing per keer , zodat je hamsterbrein niet volledig in verzet schiet. Bijvoorbeeld: voeg eerst meer gezonde vetten toe (zoals olijfolie, avocado) voordat je iets anders schrapt. Gebruik zelfspraak om je brein te resetten Wanneer je honger voelt, zeg hardop: "Mijn lichaam is veilig. Er is genoeg voeding voor mij." Dit klinkt simpel, maar het herprogrammeert je oerinstinct. Laat je ECS wennen aan een nieuw eetpatroon Ondersteun je ECS met voedingsmiddelen zoals: Omega 3 (vette vis, lijnzaad, walnoten) Kurkuma en eventueel andere kruiden supplementen (die het ECS ondersteunen) Vezels en polyfenolen (voor stabiele bloedsuikerspiegel) Doe een wandelmeditatie of slaapmeditatie Een wandelmeditatie helpt om je lichaam te resetten en stress los te laten. Een slaapmeditatie kan je hamsterbrein kalmeren en voorkomen dat je 's nachts in overdrive gaat denken over eten. π― Conclusie: Je lichaam is geen vijand, het wil je beschermen Wat jij ervaart, is geen falen. Het is geen teken dat je zwak bent of geen discipline hebt. Dit is je oerbrein dat goed zijn werk doet . Maar jij hebt nu de kennis om het op een andere manier aan te sturen. Voed jezelf vanuit overvloed, niet vanuit beperking. Kalmeer je ECS met de juiste voeding en ontspanning. Gebruik wandel- en slaapmeditaties om je hamsterbrein te resetten. Zo kun je eindelijk de shift maken naar een gezond eetpatroon zonder paniekmodus . ππ₯ Wil je hier zelf mee aan de slag? In mijn programma 30 Dagen Mindful Afvallen leer je hoe je je zenuwstelsel kalmeert, zonder te vechten tegen je lichaam. Als bonus voeg ik, naast de live ingesproken lichaamsscan ook nog de wandelmeditatie en hypnose toe . Wil je een gezonde relatie met eten opbouwen? Start dan gelijk via de knop hieronder.